بررسی منابع نفت و گاز ایران
مهم ترین واحد سنگی در جنوب ایران از نظر تولید نفت آهک آسماری است و در زیر آن و در دو مخزن قدیمی تر یعنی گروه بنگستان وگروه خامی نیز ثابت شده است که مقادیر قابل توجهی نفت متمرکز است.سازند آسماری با سن الیگو میوسن کما بیش در تمام نواحی جنوبی ایران گسترش دارد و متشکل از طبقات آهکی است که در اعماق کم دریا تشکیل شده است .در ایران آسماری اولین مخزنی بود که در ان نفت پیدا شد.قابلیت تولید نفت در اسماری بسیار بالا بوده و هنوز قسمت هعظم تولید نفت ایران از این مخازن صورت می گیرد.ضخامت این سازند به طور متوسط 300متر است.
اکتشافات زمین شناسی وجود مقادیری نفت و گاز در مناطق دیگر ایران را تایید می نماید.این اکتشافات منجر به کشف نفت و گاز در قم گاز در ناحیه سرخس و چند نقطه دیگر شده است.برابر آخرین اطلاعات ذخایر در جای اولیه کشور و به عبارت دیگر کل ذخایر شناخته شده نفتی ایران حدود 8/381میلیارد بشکه است که سهم عمده آن در خشکی و در جنوب غربی کشور نهفته است.
در حال حاضر از کل ذخایر نفت خام موجود در جای اولیه کشور تنها 1/95میلیارد بشکه به صورت بازدهی اولیه وثانویه قابل استخراج می باشدو3/53میلیارد بشکه با تکنولوژی های معمول قابل بهره برداری است.درصورت تولید نفت خام درسطح کنونی واتکا به تکنولوژی های موجودانتظار می رودکه دوام ذخایرنفت خام کشور حتی در صورت استفاده از روش بازیافت ثانویه از حدود 70سال تجاوز نکند.
تا کنون62میدان نفتی درخشکی شناسایی شده است که59میدان در حوزه عملیاتی مناطق نفت خیز جنوب(استان های خوزستان وکهکیلویه وبویراحمد)و3میدان دیگر در نفت شهر (کرمانشاه)سروستان وسعادت آباد(فارس)قرار دارند.بزرگ ترین میدان های نفتی موجود را میادین آغاجاری.مارون و گچساران و اهواز تشکیل می دهند و قسمت اعظم تولید نفت خام کشور به آنها تعلق دارد.در فلات قاره تاکنون20میدان نفتی کشف ومورد بهره برداری قرار گرفته است.میزان کل نفت خام موجود در مخازن فلات قاره ایران حدود39میلیارد بشکه است که حدود 7/31میلیارد بشکه ان به 14میدان نفتی فعال در خلیج خارس تعلق دارد و3/7میلیاردبشکه آن مربوط به بازدهی اولیه و2/1میلیارد بشکه آن مربوط به بازیافت ثانویه است.
کشور ایران از نظر برخورداری از ذخایر گاز نیز بسیار غنی است وبا داشتن حدود 481تریلیون فوت مکعب ذخیره قابل استحصال اولیهکه معادل 7/13 درصدکل ذخایرتثبیت شده جهانی می باشد مقام دوم را در بین کشور های جهان داراست.حداقل و حداکثرعمر این ذخایر در صورت حفظ سطح برداشت وتولید فعلی به ترتیب 190و300سال می باشد.
از نظر منبع دو نوع گاز طبیعی وجود دارد.اول گاز همراه نفت که به صورت محلول در نفت یا گاز کلاهک از میادین نفتی استخراج می شود(گاز مناطق مارون و اهواز)و دوم گاز غیر همراه که از میدان های مستقل استخراج می شود وپس از جدا کردن مایعات گازی و پالایش به مصرف می رسد.
مهم ترین میادین مستقل گازی عبارتند از:
میدان های خانگیران و گنبدلی در خراسان.سراجه در استان مرکزی.کنگان و نار در استان بوشهر.میدان های آغار ودالان در استان فارس.میدان های پارس شمالی و جنوبی در خلیج فارس.میدان های قشم و سرخون وعسلویه در استان هرمز گان.
نوشته شده توسط :حامد صبحی سولدوزی
منبع:اطلس زمین شناسی ایران
